spotkania na wschodzie
pl ru

Zabytki, Polskie Pogranicze

Podziemia kredowe w Chełmie

Zabytkowa kopalnia kredy piszącej w Chełmie to miejsce unikatowe na skalę europejską. Turyści odwiedzający chełmskie labirynty kredowe dowiedzą się, że w dawnych czasach kredę wydobywano najczęściej metodą odkrywkową. Jednak w Chełmie pozyskiwano ją inaczej- drążono podziemne korytarze. Początki wydobywcze kredy w Chełmie sięgają średniowiecza. Pierwsze podziemne korytarze powstały na Górze Chełmskiej. W Chełmie przemysł kredowy najbardziej rozwijał się w XVII i XVIII wieku. W tamtych czasach kreda była niezwykle cennym surowcem wykorzystywanym w przemyśle, eksportowanym na całą Europę. Wtedy wszyscy właściciele domów w centrum miasta drążyli korytarze pod swoimi mieszkaniami , żeby wydobywać cenny biały surowiec. Tak powstały ciągi wyrobisk na czterech poziomach mające nawet 40 kilometrów. Zyski ze sprzedaży kredy znacznie podnosiły wartość posesji. Pod koniec XVIII wieku władze miejskie nakładały kary na mieszkańców wydobywających ten surowiec, ponieważ wielu miejscach  zapadała się ziemia podczas wydobywania kredy. Dlatego w połowie XX wieku przerwano działalność.

W 1972 roku podziemia udostępniono zwiedzającym. Obecnie trasa turystyczna liczy 2 kilometry i ma głębokość 13 metrów. Jest zabezpieczona i oświetlona. Trasa  biegnie pod Starówką, ulicami Lubelską, Lwowską, Kopernika. W podziemiach zawsze jest stała temperatura +9 stopni Celsjusza. Wilgotność powietrza waha się od 70 do 85%. Całą trasę można przejść w 50 minut. Oczywiście wejść można tylko z przewodnikiem , dostaje się kask i latarkę. Wewnątrz można oglądać  kręte korytarze z eksponatami związanymi z wydobywaniem kredy, które odnaleziono podczas badań archeologicznych. Można tam również zobaczyć szyb studni staromiejskiej z 4 komorami. W jednej z nich krąży  legendarny władca  i strażnik podziemi-Duch Bieluch. Według legendy jest on duchem białego niedźwiedzia, który jest umieszczony w  herbie Chełma. Duch wynurza się z mroku z podziemi, opowiada jak dawniej straszył złodziei i poszukiwaczy skarbów. Na koniec opowieści obiecuje spełnić jedno życzenie. Trzeba tylko wypowiedzieć je z ręką położoną na ścianie kredowej w Komnacie życzeń.

W 1994 roku kopalnię wpisano do rejestru zabytków jako unikatową pozostałość górnictwa kredowego i staropolskiego w Europie.

Pomocne strony internetowe:
www.podziemiakredowe.pl
www.itchem.pl
www.chełm.pl

Opracowała Monika Run (Bernacka)

Komentarze użytkowników
+ Dodaj komentarz
Wpisz swój komentarz oraz wypełnij pole Nazwa użytkownika!
Twój komentarz:
Nazwa użytkownika: